Хэлний курст бүртгүүллээ

Бие дааж англи хэлээ сайжруулах санаатай богино хэмжээний англи өгүүллэгүүдийг орчуулдаад байсан чинь бас бага зэргийн ахиц гарч байнаа. Шинэ шинэ үгүүд тогтоож аваад хуучин мэддэг байсан зүйлүүд маань ч сэргээд. Гэхдээ энэ маягаараа удаан яваад дэмий гэж бодлоо тийм болхоор англи хэлний курст суусан нь дээр юм байна. 

Хэд хоног орчуулга хийж чадсангүй

Энэ жил сүхбаатар аймгийн 70 жил, Алтан овооны тахилга гээд давхар баяр тохиолдсон учир  гэр бүлийнхэнтэйгээ хамт Сүхбаатар аймаг яваад ирлээ. Аав ээжийн минь төрсөн нутаг үнэхээр сайхан байлаа. Хаашаа ч харсан цэлийсэн уудам тал нутаг боловч "Алтан овоо, шилийн богд, ганга нуур, оргихийн булаг, зэгст нуур" гээд тоочоод байвал үзэж харах зүйл их. Бороо хур ихтэй жил байсан болхоор зунжлаг бол бүр янзтай байлаа. 

      За ингээд миний орчуулгаа тасалдуулсны минь шалтгаан энэ. 4 орчуулга хийсний дараа бас нэгэн дүгнэлт гарч ирлээ. Компьютер дээрээ шууд орчуулга хийх нь буруу юм шиг санагдлаа. Ялангуяа онлайн толь бичиг ашиглаад байхаар үгээ цээжлэхгүй байх муу талтай юм шиг байна. Тийм болхоор орчуулгаа цаасан дээр хийгээд дууссан хойноо компьютер оруулах нь зөв гэж шийдэв. 

Орчуулга 4 : The sun and the wind (Нар, Салхи хоёр)

English :

Once The Sun and The Wind happened to have a quarrel. Both of them claimed to be stronger. At last they agreed to have a trial of strength. 

"Here comes a traveller. Let us see who can strip him of his cloak?" said the Sun. 

The Wind agreed and did choose to have the first turn. 

He blew in the hardest possible way. 

As a result, the traveller wrapped his cloak even more tightly around him. 

Then it was the turn of the Sun. At first he shone very gently. The sun went on shining brighter and brighter. The traveller felt hot. 

Before long he took off his cloak and put it in his bag. 

The Wind accepted his defeat. 

Moral : Fury or force cuts no ice where gentleness does the job.

Монголоор :

Нэг удаа нар, салхи хоёр маргалджээ. Тэр хоёр хэн нь илүү хүчтэй вэ гэдэг дээр өрсөлджээ. Сүүлдээ тэр хоёр хүч чадлаа сорихоор тохиролцов.

"Энд жуулчин ирдэг. Хэн нь тэрний нөмрөгийг тайлуулж чадахы үзье" гэж нар хэлжээ.

Салхи зөвшөөрөөд хамгийн эхэнд хийж үзхээр болов.

Тэр хамаг чадлаараа үлээв.

Үр дүнд нь, жуулчин нөмрөгөө биеэ тойруулан илүү чангаар боолоо.

Тэгээд нарны ээлж болов. Тэр эхэндээ алгуурхнаар гэрэлтэв. Нар хурцаар гэрэлтэж эхэллээ. Жуулчин халууцаж байв.

Удалгүй жуулчин нөмрөгөө тайлаад цүнхэндээ хийв.

Салхи ялагдлаа хүлээн зөвшөөрөв.

Moral : Fury or force cuts no ice where gentleness does the job.

   

           

Vocabulary :

Quarrel	Хэрэлдэх, маргалдах
Claim	Өрсөлдөх
Strength	Хүч чадал
Trial	Сорилт, туршилт
Cloak	нөмрөг
Strip	Хуулах, хувцсаа тайлах
Turn	Дараалал, ээлж
Wrap	Боох, ороох
Shine	Гэрэлтэх, гялалзах
Gently	Аажим, алгуур, тайван
brighter	Тунгалаг, хурц
Take off	Тайлах
Before long	Удалгүй
Defeat	Ялагдал, сүйрэл
fury	Уур хилэн
gentleness	Номхон дөлгөөн зан, сайхан сэтгэл, зөөлөн хандах
Moral	сургамж
Cut no ice	Ямар ч нэмэргүй байх, үр дүнгүй байх

Тайлбар : 

Moral буюу сургамж хэсгийг нь уг нь орчуулаад ойлгож байгаа боловч яг гоё монголоор буулгаад бичих гэхээр болж өгөхгүй юм. 

Орчуулга 3 : Hungry wolf (Өлсгөлөн чоно)

English :

Once, a wolf was very hungry. It looked for food here and there. But it couldn't get any. At last it found a loaf of bread and piece of meat in the hole of a tree. 

The hungry wolf squeezed into the hole. It ate all the food. It was a woodcutter's lunch. He was on his way back to the tree to have lunch. But he saw there was no food in the hole, instead, a wolf. 

On seeing the woodcutter, the wolf tried to get out of the hole. But it couldn't. Its tummy was swollen. 

The woodcutter caught the wolf and gave it nice beatings.

Монголоор :

Нэг удаа чоно маш их өлсжээ. Тэрээр энд тэндгүй хоол хайж байлаа. Гэвч тэр ямар нэгэн зүйл олсонгүй. Тэр арай хийж нэг юм модны хонхорхой дотроос талхны зах, хэрчим мах олжээ.

Өлсгөлөн чоно арай хийж модны хонхорхойруу багтжээ. Тэр бүх хоолыг идчихэв. Энэ хоол хүнс нь түлээчний өдрийн хоол байжээ. Түлээчин өдрийн хоолоо идхээр модруу ирж байлаа. Гэвч тэр модны хонхорхойд хоол байхгүй харин оронд нь чоно байхыг харжээ.

Түлээчнийг харж байхад, чоно хонхорхойгоос гарч зугтахыг оролдов. Гэвч тэр чадсангүй. Түүний гэдэс нь пөмбийсөн байсан.

Түлээчин чоныг барьж аваад сайн шиг цохиж авлаа.

Vocabulary :

At last	Арай хийж нэг, удтал хүлээсний эцэст, сүүлдээ
Loaf	Талхны зах
Meat	Мах, хоол
Hole	Нүх, цоорхой, хонхорхой
Squeeze	Арай гэж багтах, чихэх, шахах
Woodcutter	Түлээчин
Get out	Зугтах
Tummy	Гэдэс
Swollen	Хөөсөн, пөмбөгөр

Орчуулга 2 : Elephant and Friends (Заан ба найзууд):

English :

One day an elephant wandered into a forest in search of friends. 

He saw a monkey on a tree. 

“Will you be my friend?” asked the elephant.

Replied the monkey, “You are too big. You can not swing from trees like me.”

Next, the elephant met a rabbit. He asked him to be his friends. 

But the rabbit said, “You are too big to play in my burrow!”

Then the elephant met a frog.

“Will you be my friend? He asked.

“How can I?” asked the frog.

“You are too big to leap about like me.”

The elephant was upset. He met a fox next.

“Will you be my friend?” he asked the fox.

The fox said, “Sorry, sir, you are too big.”

The next day, the elephant saw all the animals in the forest running for their lives.

The elephant asked them what the matter was.

The bear replied, “There is a tiger in the forest. He’s trying to gobble us all up!”

The animals all ran away to hide.

The elephant wondered what he could do to solve everyone in the forest.

Meanwhile, the tiger kept eating up whoever he could find.

The elephant walked up to the tiger and said, “Please, Mr. Tiger, do not eat up these poor animals.”

“Mind your own business!” growled the tiger.

The elephant has a no choice but to give the tiger a hefty kick.

The frightened tiger ran for his life.

The elephant ambled back into the forest to announce the good news to everyone.

All the animals thanked the elephant.

They said, “You are just the right size to be our friend.”

Монгол :

Нэг өдөр заан өөртөө найз хайхаар ойгоор хэсчээ.

Тэрээр модон дээр сармагчин сууж байхыг харав.

"Чи миний найз болох уу?" гэж заан асуужээ.

Сармагчин хариуд нь "Чи хэтэрхий том юмаа. Чи над шиг моднуудаас савлаж чадахгүй" гэжээ.

Дараа нь, заан туулайтай уулзаад түүнээс найзууд болох эсэхийг асуужээ.

Гэвч туулай "Чи миний ухсан нүхэн дотор тоглоход хэтэрхий том юм" гэж хариулжээ.

Тэгээд заан мэлхийтэй уулзжээ.

"Чи миний найз болох уу?" гэж заан асуужээ.

"Яаж болох юм бэ?" гэж мэлхий хэлээд "Чи над шиг дэвхрэхэд хэтэрхий том юм" гэж хариулжээ. 

Зааны сэтгэл гонсойжээ. Тэр дараа нь үнэгтэй уулзжээ.

"Чи миний найз болох уу?" гэж заан үнэгнээс асуужээ.

"Уучлаарай эрхэмээ, чи хэтэрхий том юм" гэж үнэг хэлжээ.

Дараа өдөр нь, Заан бүх амьтдыг ой дотор амьд гарахын тулд гүйлдэж байхыг харжээ.

Заан тэднээс юу болсныг асуухад баавгай "ойд бар байна, тэр бүгдийг маань ховдоглон идхийг оролдож байна" гэж хариулжээ.

Амьтад бүгдээрээ нуугдахаар зугтаав.

Заан ой доторх явдлыг шийдвэрлэхийн тулд юу хийж чадах талаар гайхаж байлаа.

Тэгж байтал бар өөрийнхөө олж чадах хэнийг ч байсан идэхээр хадгалж байв.

Заан бар луу ойртож очоод "Уучлаарай эрхэмээ, эдгээр ядарсан амьтдыг идэж болохгүй" гэж хэлэв.

"Өөрийгөө хичээ" гэж бар архирчээ.

Заанд барыг хүчтэй цохихоос өөр сонголт байсангүй.

Бар айсандаа амиа бодоод зугтлаа.

Заан ойн амьтдад сайхан мэдээ дуулгахаар ойруу аажуухан алхсаар буцаж ирлээ.

Бүх амьтад заанд талархснаа илэрхийлж "Чи бидний найз болоход яг тохирсон хэмжээтэй" гэж хэлцгээв.

  

Vocabulary

wander	Хэсэх, хэрэн хэсүүчлэх
forest	Ой мод
reply	Хариулах
swing	Ганхах, савлах, савлуулах
burrow	Ичээ, ухсан нүх
Leap	Дэвхрэх, цовхрох
Upset	Сэтгэл дундуур, сэтгэл гонсгор
Gobble	Ховдоглон идэх, үмхлэх, хурдан идэх
Run away	Зугтаах, зайлсхийх, бултах
Wonder	Гайхах
Meanwhile	Ингэж байх хооронд, энэ хооронд, тэгж байтал
Whoever	Хэн ч байсан, хэн боловч
Walk up	Ойртох, дөхөх
Eat up	Идэж гүйцэх, идэж дуусгах
Growl	Архирах, чанга дуугарах
Hefty	Хүнд, чийрэг, том
Fright	Айдас, айлгах,
Amble	Аажуухан алхах
Announce	Зарлах, мэдэгдэх

Анхны орчуулга

English : 

Olga and her mother lived together in a flat near a lake. Olga’s mother was old but she was quite independent and could still move about without much difficulty. She would wake up before Olga and prepare breakfast for both of them. Often she would make oat porridge; other times she would make an omelette, served with soya sauce. 

Later in the morning, after Olga had gone to work, her mother would walk slowly to the market and buy vegetables. Then she would walk slowly back, stopping occasionally for a rest and a chat with old friends. Olga herself would buy the heavy things like rice, oil, sugar and oats. 

Olga was concerned for her mother because she was getting obviously weaker. Although her mother did not complain, Olga could observe the difference. Her mother bravely carried on and told Olga not to worry about her. 

Olga was an obstetrician at the hospital. She had applied for a promotion. Actually, this was not the first time she had applied for a senior position, but she always seemed to face a lot of obstacles. 

Life was not easy for Olga. She faced the day-to-day stress of work. In addition, since the hospital was short of staff, she had to do extra work. And then, she had to keep up-to-date with the latest medical knowledge, to keep her own knowledge from becoming obsolete. 

One evening, Olga’s mother complained of difficulty in breathing. It was so bad that she was unable do anything except lie weakly on the sofa. It seemed to Olga that her breathing was obstructed by something in her throat. 

In the morning, it had not improved. So when Olga suggested that she see the doctor, her mother did not object. She obediently followed her daughter’s orders and followed her out to the road where they hailed a taxi. 

The doctor examined the old lady and agreed that there was an obstruction in her throat. She was asked to go to hospital. At the hospital, the specialist found that there was some swelling in the throat. 

The doctor gave her some medicine. He asked that she stay overnight, for observation, but neither Olga nor her mother felt that it was necessary. 

Olga’s mother felt quite better that evening and was even strong enough to make a special evening meal of roast duck.

  

Монгол : 

Нуурын ойролцоох байшинд Ольга ээжтэйгээ хамт амьдраг байжээ. Ольгагын ээж нь хөгшин боловч бусдын дэмжлэггүйгээр өөрөө явж чаддаг хөнгөн шингэн хүн байв. Тэрээр Ольгагаас түрүүлж босоод өглөөний цайгаа бэлддэг байсан. Тэр ихэнхдээ овьёосны каш хийдэг байсан бөгөөд бусад үед нь сояа саустай омлет хийдэг байв. 

Ольгаг өглөө ажилдаа явсны дараа түүний ээж нь ногоо худалдаж авхаар захруу явдаг байсан. Ногоогоо авсныхаа дараа буцаж ирэхдээ хуучин найзуудтайгаа хууч хөөрөх болон хааяа нэг амрахаар л зогсож гэрлүүгээ яаралгүйхэн ирдэг байв. Ольга өөрөө будаа, тос, овьёос гэх мэт хүнд зүйлүүдээ худалдаж авдаг байв. Ээжийнх нь бие илэрхийгээр муудаж байсан учир Ольга ээждээ санаа зовдог байв. Хэдийгээр түүний ээж нь ёолж гомдоллодоггүй байсан боловч Ольга ээжийнхээ бие муу байгааг анзаардаг байв. Her mother bravely carried on надад санаа зовох хэрэггүй гэж хэлдэг байв.

Ольга эмнэлэгт эх баригч эмч хийдэг. Тэрээр тушаал дэвшихээр хүсэлт гаргасан. Үнэндээ энэ нь анхны удаа биш юм өмнө нь ахлахын албан тушаалд мөн хүсэлт гаргаж байсан. Гэвч үүнд нь үргэлж саад бэрхшээл тохиолдоод байх шиг санагддаг байв.

Ольгад амьдрал амархан байсангүй. Тэр өдрөөс өдөрт ажлын стресстэй нүүр тулдаг байсан. Үүнээс гадна, эмнэлгийн ажилчид хүрэлцээгүй болсноос хойш тэрээр илүү ихээр ажиллах ёстой болсон. Тэр өөрийн мэдлэгээ хоцрогдохоос хамгаалахын тулд орчин үеийн анагаах ухааны мэдлэгээр шинэчлэн хадгалж үлдэхийг эхийг хүсч байгаа.

Нэг орой, Ольгагын ээж амьсгалахад хэцүү байгаагаа охиндоо хэлжээ. Ольга ямар ч зүйл хийж чадахгүй байсан учир диван дээр аяархан суугаад хуурмагаар үл тоосон байдал гаргажээ.

Өглөө нь ээжийнх нь бие сайжирсангүй. Тиймээс Ольга ээжийгээ эмчид үзүүл гэж зөвлөхөд ээж нь татгалзсангүй. Тэрээр дуулгавартайгаар охиныхоо зааврыг дагаж такси дуудахаар замруу явлаа.

Эмч хөгшин хатагтайд үзлэг хийж үзээд хоолойд нь түгжрэл байсныг хэлжээ. Тэр эмнэлэгрүү явахыг гуйжээ. Эмнэлэг дээр мэргэжилтэн үзээд хоолойд нь хаван байгааг олжээ. Эмч түүнд хэдэн эм өгсөн. Эмч түүнийг ажиглаад түүнээс эндээ үлдэж хоноглохыг асуусан. Гэвч Ольга болон түүний ээж хоёын хэн нь ч эмнэлэгтээ хонох нь хэрэгтэй гэдгийг мэдэж байсан.


Olga’s mother felt quite better that evening and was even strong enough to make a special evening meal of roast duck.

Vocabulary : 

flat	орон сууц, байшин
lake	нуур
oat	овьёос
porridge	хүүхдийн будуу, агшаамал, каш
occasionally	хааяахан, хааяа нэг
obviously	мэдээж, харваас, илэрхийгээр
weaker	чадал муутай, бие муутай
although	хэдийгээр , боловч
observe	ажиглах, анзаарах
obstetrician	эх баригч
obstacle	бэрхшээл, саад, бартаа
apply	хүсэл гаргах, өргөдөл гаргах
promotion	тушаал дэвших
breathing	амьсгалах
in addition	үүнээс гадна
obsolete	хоцрогдсон, хуучирсан
up-to-date	шинэлэг, шинэчлэх
weakly	сул, өвчтэй, ядруу
sofa	буйдан, диван, зөөлөн сандал
except	үл тооцон, санал зөрөх
obediently	дуулгавартайгаар
object	татгалзах, дургүйцэх
hail	дуудах
examine	үзлэг хийх, шинжлэх
throat	хоолой, хүзүү
obstruction	түгжрэл, бөглөрөл, боогдол
swelling	хавдар, хаван, товгор, гүдгэр
overnight	хоноглох, урд орой
neither	аль нь ч биш, хэн ч биш, хэн ч
nor	үгүй, мөн үгүй
roast	шарах
duck	нугас

Улаанаар тэмдэглэсэн өгүүлбэрүүдийг орчуулж дйилдэгүй дээ.